على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3289
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
سوراخهاى كوچكى كه عرق و بخار بدن از آنها خارج مىگردد . مسام ( mas m ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سوراخ . و سوراخ كوچك . و درز و ترك . و ثقبه و منفذ . و ثقبههاى كوچك كه در جلد جلد بدن مىباشند . و مسام بينى : سوراخ بينى . مساماة ( mos m t ) م . ع . ساماه مساماة و سماء : نبرد كرد او را در بزرگى . مسامات ( mas m t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - منفذها و سوراخهاى كوچكى كه در بدن واقعاند و عرق و بخار از آنها خارج مىگردد . مسامات ( mas mm t ) ع . ج . مسام . و ج ج مسم . مسامة ( mas mat ) ا . ع . چوپ پهن و كلفت كه در زير دو قاعدهء در نصب كنند . و چوب جلو هودج . مسامح ( mos meh ) ص . پ . مأخوذ از تازى - سهلانگارى و غافل و بى خبر و كاهل و تنبل و بيفكر . مسامحة ( mos mahat ) م . ع . سامح فلانا مسامحة : آسانى كرد با فلان و سهلانگارى نمود . و مسامحه بكذا : بوى داد اين را و بخشيد بوى . مسامحه ( mos mehe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سهلانگارى و آسان شمردگى و تهاون و تغافل . و كيفوس . و تنبلى . و مسامحه كردن و يا مسامحه و قصور كردن : اهمال كردن و غفلت نمودن و كاهلى كردن . مسامر ( mos mer ) ص . ع . افسانهگو . مسامرة ( mos marat ) م . ع . افسانه گفتن . مسامرى ( mas mari ) ا . ع . بلغت اهالى مراكش : ميخ فروش . مسامع ( mas me ' ) ع . ج . مسمع . مسامعة ( mas me'at ) ا . ع . نام گروهى از تازيان كه از اولاد مسمع كه پدر آنهاست مىباشند . مساميح ( mas mih ) ص . ع . قوم مساميح : گروه جوانمرد و خوشخوى و ملاطف و حليم و ملايم . ج . مسماح . مسامير ( mas mir ) ع . ج . مسمار . مسان ( mas nn ) ا . ع . شتران كلانسال . مساناة ( mas n t ) م . ع . سانيت الرجل مساناة : خشنود كردم آن مرد را و مدارا نمودم با آن مرد و نيكو كردم معاشرت آن مرد را . و ساناه مساناة و سناء : سالانه كرد او را براى كارى و اجير كرد آن را در سال و سال بسال داد او را چيزى . و نيز مساناة و سناء : يك سال پس از يك سال بار آوردن خرمابن . مسانة ( mos nnat ) م . ع . راندن و خوابانيدن گشن ماده شتر را جهت گشنى . سنان مثله . مسانتة ( mos natat ) م . ع . سانتوا الارض مسانتة : تفحص كردند زمين را جهت جستجوى گياه . مسانحة ( mos nahat ) م . ع . از جانب چپ صياد درآمدن صيد . سناح مثله . مساند ( mas ned ) ع . ج . مسند ( mesnad ) و ( mosnad ) . مساندة ( mos nadat ) م . ع . ساند الشعر مساندة و سنادا : شعر مختلف الردفين گفت . و سانده على العمل : پاداش داد ويرا بر آن كار . و ساند فلانا : قوت داد فلان را و يارى كرد آن را . مساندة ( mos nedat ) ص . ع . ناقة مساندة : ماده شتر بلند سينه و بلند پيش . و ماده شتر سخت توانا كه بعضى از اعضاى آن قوت مىدهد بعضى را . مسانف ( mas nef ) ع . ج . مسنف . مسانهة ( mos nahat ) م . ع . سانهه مسانهة و سناها . ر . سناه . مسانيد ( mas nid ) ع . ج . مسند . مساواة ( mos v t ) م . ع . ساويته مساواة و سواء : برابر كردم آن را . و ساويت بينهما : برابر كردم ميان آن دو را . و هذا يساوى درهما : اين يك درهم ارزش دارد . و هو لا يساوى شيئا : آن برابر چيزى نيست يعنى كم و اندك است و ارزشى ندارد . مساوات ( mos v t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برابرى و هموارى و برابر كردگى . و برابر آمدگى . و همسرى . و عدالت . و مساوات شدن : برابر شدن و مساوى شدن . و مساوات كردن : عدالت كردن . مساودة ( mos vadat ) م . ع . ساوده مساودة : داستان آورد با او . و ساود الاسد : طرد كرد و راند آن شير را . و ساود الابل النبات : گرفتند شتران گياه را به دهان و از كمى و كوتاهى آن نتوانستند آن را خوردن . و ساودنى فلانا فسدته : نبرد كرد من را فلان در مهترى و يا در سياهى پس غالب آمدم بر آن . و ساودت فلانا مساودة و سوادا : راز گفتم با فلان . و اصله ادناء سوادك من سواده و هو الشحض . مساور ( mas ver ) ع . ج . مسورة . مساورة ( mos varat ) م . ع . ساور مساورة و سوارا . ر . سوار . مساوعة ( mos va'at ) م . ع . بر ساعت معامله كردن مانند مياومة كه بر روز